Bulletin Netwerk V - 1

In dit eerste Netwerk V-Bulletin vertellen Pritha Belle (organizer FNV) en Elise van der Mark (onderzoeker IISG) over de voorgang van dit project. Na het eerste jaar waarin het team voor de FNV en het IISG is geworven, er veel literatuuronderzoek is gedaan en vrouwen zijn benaderd om mee te doen aan het netwerk zijn de eerste bijeenkomsten met vrouwen samen geweest. Hoe verliepen deze en wat voor inzichten hebben Pritha en Elise opgedaan?  

Pritha is als organizer bij de FNV bezig met het opzetten van de vrouwennetwerken. Een duurzaam netwerk creëren is een intensief proces, vertelt ze. “Het bouwen gaat vrouw voor vrouw, via één-op-één gesprekken van tussen de 45 minuten en een uur. In die gesprekken vertellen vrouwen over hun ervaring en nodigen we ze uit voor een vervolgbijeenkomst met andere vrouwen.” Pritha had laatst haar veertigste één-op-één gesprek met een vrouw! 

Elise is als onderzoeker bij het IISG verantwoordelijk voor het onderzoeken en monitoren van de behoeften van de schoonmaak- en ICT-vrouwen en de netwerken die daaruit voortvloeien. Zij werkt volgens de methode van participatief actieonderzoek, waarbij samen met de vrouwen wordt onderzocht, geleerd en veranderd. “Het bijzondere is dat de deelnemende vrouwen ook zelf onderzoeker zijn. Tijdens het participatieve actieonderzoek kijken we gestructureerd naar waar de behoeftes liggen, vanuit een conceptueel kader dat ik aan hen uitleg. Vervolgens bedenken we samen wat voor onderzoek en actie er nodig is.” De mogelijkheden zijn eindeloos: “Van het uitzetten van een enquête of interviewen van collega’s tot protesteren bij een schoonmaakbedrijf of het uitdelen van flyers.”

Bijeenkomsten
Als eerste waren de ICT-vrouwen aan de beurt. De eerste, verkennende online bijeenkomst was een groot succes. Een vrouw uit de ICT-sector deelde tijdens die avond haar ervaringen. Vanuit de FNV werd verteld over voorbeelden van acties. Vervolgens gingen de vrouwn in groepjes uit elkaar met elkaar te praten over wat zij meemaken. 

Elise: “Uit de reacties bleek dat de deelnemers het uitwisselen van ervaringen erg fijn vonden, en dat graag nog langer hadden gedaan. Daarom hebben we besloten om bij de volgende, live bijeenkomst helemaal in te zetten op elkaar leren kennen, verbinding maken en ervaring uitwisselen.”

Ondertussen vulde het netwerk zich aan doordat collega’s of vriendinnen zich onder andere via het enthousiasme van de eerste groep aanmelden. Zo kwamen er eind september 23 vrouwen bij elkaar om onder leiding van Pritha en Elise het gesprek aan te gaan over ongelijkheid in de ICT-sector.

Tijdens deze bijeenkomst kwamen er belangrijke en pijnlijke thema’s naar voren. “Een van de grootste onderwerpen is niet gezien, gehoord en gewaardeerd worden”, vertelt Elise. “Een idee dat bij een vrouwelijke collega niet wordt geaccepteerd, wordt bijvoorbeeld wel aangenomen als een mannelijke collega het voorstel doet. Ook bij het sociale aspect speelt het een rol; denk aan het niet uitgenodigd worden voor de gameavond van je collega’s. Daarnaast worden vrouwen in de ICT onderschat in hun expertise. Ze krijgen bijvoorbeeld vragen als: mag ik iemand spreken die hier wél kennis over heeft? Het kost enorm veel tijd om elke keer de bias overwinnen, en omdat daar zoveel energie in gaat zitten, worden ze beperkt in hun ontwikkeling.”

Gelijkgestemden als spiegel
Pritha en Elise merkten dat het voor de vrouwen bij de bijeenkomst soms moeilijk was om te onderscheiden of ze tegen dingen aanliepen omdat ze een vrouw zijn, of dat het simpelweg onderdeel van het werk is. Elise: “Veel vrouwen hebben coping mechanismen om erbij te horen, of hebben genderongelijkheid geïnternaliseerd, waardoor ze er niet de vinger op kunnen leggen of het genderongelijkheid is of niet.” Pritha: “Doordat de vrouwen hun verhalen met elkaar kunnen delen bij de netwerken, houden ze elkaar een spiegel voor en beseffen ze opeens dat het helemaal niet normaal is hoe ze worden behandeld.”

Door verhalen te bundelen, kwamen de vrouwen erachter dat ze niet alleen staan én dat de problemen op systeemniveau spelen, in plaats van op individueel niveau. “Maar”, benadrukt Elise, “er zijn ook heel veel vrouwen positief over mannen. De vrouwen wilden ervoor waken dat het mannen versus de vrouwen werd. We hebben mannen immers nodig om het systeem te veranderen.”

Volgende stap
De volgende stap van het project is het verifiëren en collectief maken van de ervaringen van deze groep vrouwen, zodat de gehele reikwijdte en impact van het probleem uitgeplozen kan worden. Dit gebeurde in de derde bijeenkomst, waarbij de vrouwen (waar er inmiddels weer meer bij zijn gekomen) eerst een korte les van Pritha kregen over de persoonlijke, informele, culturele en institutionele factoren en contexten die meespelen als het om genderongelijkheid gaat. De vrouwen plaatsten hun ervaringen vervolgens gezamenlijk in deze verschillende contexten. Duidelijk werd dat je niet alleen persoonlijk iets kan aanpassen, zonder ook het systeem te veranderen. 

Pritha en Elise bezig met het opzetten van een netwerk voor vrouwen in de schoonmaaksector, een werkveld dat weer hele andere uitdagingen kent. Benieuwd naar verdere ontwikkelingen van het project Vrouwen Vooruit met Netwerk V? We plaatsen regelmatig updates op onze site en socials.