Boekpresentatie door Almudena Rubio over fotografen Margaret Michaelis en Kati Horna tijdens de Spaanse Burgeroorlog
Almudena Rubio presenteert haar langverwachte boek over de nalatenschap van de vrouwelijke fotografen Margaret Michaelis en Kati Horna, wier werk is teruggevonden in de historische archieven van de anarchistische organisaties CNT-FAI.
Er zijn maar weinig beelden van de Spaanse Burgeroorlog die zo indrukwekkend zijn als die van twee jonge vrouwelijke fotografen die zich bij de CNT-FAI hadden aangesloten: de Oostenrijkse Margaret Michaelis (1902–1985) en de Hongaarse Kati Horna (1912–2000). Een groot deel van hun werk werd als verloren beschouwd, totdat historica Almudena Rubio honderden van hun foto’s identificeerde in de historische archieven van de CNT-FAI. De zogenaamde ‘Amsterdamse kratten’ werden in januari 1939, vlak voor Franco's overwinning, uit Spanje gesmokkeld en naar het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam gebracht, waar ze tot op de dag van vandaag bewaard worden.
Rubio presenteert een gedetailleerde reconstructie van de carrières van beide fotografen in Spanje en biedt een schat aan ongepubliceerde informatie. In afwijking van de visuele analyse die eerdere studies domineerde, beschouwt zij hun leven en werk als onlosmakelijk met elkaar verbonden dimensies van dezelfde ervaring en herstelt zij hun politieke betrokkenheid bij de anarchistische beweging.
Het boek plaatst Margaret Michaelis en Kati Horna in het middelpunt van de geschiedenis van de Spaanse Burgeroorlog, erkent hun leidende rol in de geschiedenis van de fotografie en levert tegelijkertijd een bijdrage aan de studie van de libertaire beweging en haar mediapraktijken tijdens de oorlog.
Na de lezing van Almudena Rubio zullen voormalig IISG-directeur Jaap Kloosterman en Jordana Mendelson, hoogleraar en directeur van het Espacio de Culturas aan de New York University, de unieke aard van deze ontdekking en de rol van vrouwen in de geschiedenis van de fotografie tijdens de Spaanse Burgeroorlog bespreken.
Praktisch
Datum: 9 april 2026
Tijd: 16:00
Locatie: IISG, Cruquiusweg 31, Amsterdam
Toegang: De toegang is gratis; stuur een e-mail naar event@iisg.nl als je aanwezig bent.
Taal: De lezing is in het Engels
Almudena Rubio is kunsthistorica en promovenda aan de Universiteit van Tarragona. Haar onderzoek richt zich op de relatie tussen fotografie, vrouwen, anarchisme en de Spaanse Burgeroorlog. Ze heeft artikelen gepubliceerd in het tijdschrift Historia Social en in de krant El País. Ze was curator van de tentoonstellingen “With Anarchist Eyes: Kati Horna and Margaret Michaelis” (Amsterdam, 2021) en “Las cajas de Ámsterdam: Kati Horna y Margaret Michaelis en la Guerra Civil” (PhotoEspaña, 2022–2023).
Jaap Kloosterman was hoofdbibliothecaris en werd in 1993 directeur van het Instituut. In 2008 trad hij af om te werken aan een project over de historische achtergrond van de collecties van het Instituut en een studie naar geheime genootschappen. Hij ging in juli 2013 met pensioen, maar blijft aan als senior beleidsadviseur en erelid. Hij heeft werken van onder meer Michail Bakoenin, Anselme Bellegarrigue, Carl von Clausewitz, Rosa Luxemburg, Max Nettlau, Anton Pannekoek en Aleksandr Shapiro geredigeerd en werken van Bakoenin en Guy Debord vertaald.
Jordana Mendelson is hoogleraar aan de NYU en sinds 2020 directeur van het King Juan Carlos I of Spain Center aldaar. Mendelsons onderzoek richt zich op de visuele cultuur in Spanje aan het begin van de twintigste eeuw. Ze is auteur van Documenting Spain: Artists, Exhibition Culture, and the Modern Nation 1929-1939 (Penn State University Press, 2005) en Magazines and War 1936-1939 (Museo Reina Sofía, 2007), en coauteur van Margaret Michaelis: Fotografía, Vanguardia y Política en la Barcelona de la República (Institut Valencià d'Art Moderno, 1999). Ze heeft talrijke tentoonstellingen samengesteld, waaronder “Other Weapons: Photography and Print Culture during the Spanish Civil War” (International Center of Photography, 2007).
