Posthumus Conferentie 2026 over Global Capitalism
De Posthumus-conferentie vindt plaats op 21 en 22 mei 2026 en wordt georganiseerd door IISG-onderzoeker Ulbe Bosma en zijn team. Sven Beckert, Laird Bell-hoogleraar geschiedenis aan de Harvard University, zal tijdens de conferentie de keynote-lezing houden.
‘Kapitalisme’ is een woord dat sommige mensen niet eens durven te gebruiken uit angst dat ze als marxistisch-links zouden worden beschouwd. Historici zijn gelukkig minder terughoudend en beschouwen ‘kapitalisme’ als een krachtig instrument waarmee we kunnen begrijpen hoe onze huidige geglobaliseerde wereld tot stand is gekomen. Elke geschoolde historicus heeft les gekregen over de klassiekers van Marx, Weber, Sombart, Schumpeter en Braudel. We weten daarom dat deze grootheden verschillende ideeën hadden over wat kapitalisme is.
Kapitalisten werden al lang voordat Marx zijn beroemde Das Kapital schreef, geïdentificeerd. In de achttiende eeuw waren het mensen die hun inkomen verdienden door geld te vergaren. Marx zelf gebruikte het woord kapitalisme spaarzaam, maar schreef over de kapitalistische productiewijze als een ongelooflijk adaptieve en zelfs progressieve kracht. Weber en Sombart maakten van kapitalisme en moderniteit qua mentaliteit bijna tweelingen. En sinds Braudel en Wallerstein is het kapitalisme in al zijn verschillende verschijningsvormen mondiaal geworden, nog voordat het nationaal was.
De bankencrisis van 2008 heeft de wetenschappelijke en publieke belangstelling voor het fenomeen kapitalisme nieuw leven ingeblazen. Weliswaar met een ondertoon van frustratie, nu we zien hoe de winsten zich opstapelen bij degenen die ze niet nodig hebben, terwijl de kosten en de ecologische schade voor de overige 99 procent blijven. Voor sommigen betekent deze anomalie dat het kapitalisme zijn kwaadaardige loop heeft gehad. Als historici weten we echter dat het niet de eerste keer was dat het einde van het kapitalisme werd voorspeld.
Is er een einde aan het kapitalisme? Kan het worden omgevormd tot een ecologisch verantwoorder en menselijker systeem, een ‘groen kapitalisme’? Of nog iets anders: wanneer is het kapitalisme begonnen? Misschien lukt het ons niet om in de twee dagen die voor de Posthumus-conferentie zijn uitgetrokken al deze vragen op te lossen, of zelfs maar één ervan, maar we kunnen wel genieten van de intellectuele uitdaging om na te denken over het kapitalisme als historisch fenomeen.
Praktisch
Datum: 21-22 mei 2026
Locatie: IISG, Cruquiusweg 31, Amsterdam
Inschrijving, programma en meer informatie: De website posthumusconference.org ligt eruit wegens een storing. Je kunt het beste mailen naar posthumus@uu.nl.
Taal: Engels
Sven Beckert is Laird Bell-hoogleraar Geschiedenis aan de Harvard-universiteit. Daarnaast is hij medevoorzitter van het Program on the Study of Capitalism aan de Harvard-universiteit, medevoorzitter van het Weatherhead Initiative on Global History (WIGH) en mederedacteur van een boekenreeks bij Princeton University Press over ‘America in the World’
Zijn keynote-lezing zal gebaseerd zijn op zijn recente publicatie Capitalism. A Global History, dat is geprezen als een boek “van generatiebelang” (Marcus Rediker), “meesterlijk in reikwijdte en ambitie” (Peter Frankopan) en dat Thomas Piketty verwelkomde als “monumentaal, een must read”. Het werd lovend en breed besproken, bijvoorbeeld in de New York Times en The Guardian, en de New York Times, de Financial Times, de Neue Zürcher Zeitung en vele anderen beschouwen het als een van de beste boeken van het jaar. In zijn lezing zal hij manieren voorstellen om over het kapitalisme na te denken op een zo breed mogelijk canvas en pleiten voor de waarde van een historische benadering om deze revolutionaire economische beschaving te begrijpen.
