Rent Strikes: Book presentation and opening exhibition
De geschiedenis van meer dan honderd jaar strijd voor het recht op fatsoenlijke en betaalbare huisvesting is te vinden in het onlangs verschenen boek Rent Strikes: A history of collective tenant actions across the world. Deze verhalen op papier worden aangevuld met een tentoonstelling over huurstakingen: Maffers II hoog.
Huurstakingen
Er bestaat een lange geschiedenis van collectieve acties door huurders in vele contexten voor adequate huisvesting. Vanuit een transnationaal perspectief onderzoekt Rent Strikes gebeurtenissen van huurdersstrijd in Noord- en Latijns-Amerika, Noord- en Zuid-Europa en Oceanië. Daarbij verkent het boek, onder redactie van Lucas Poy en Hannes Rolf, een scala aan acties, waaronder petities, demonstraties, boycots en juridische stappen, met speciale aandacht voor de rol die vrouwen in deze bewegingen speelden. De auteurs onderzoeken de rol van etnische, nationale en genderverschillen tussen huurders en verhuurders, terwijl ze hun studies in een bredere historische context plaatsen. Welke inzichten kunnen we uit vroegere strijd putten? Het doel van de auteurs van het boek is om inspiratie en historische lessen te bieden aan de huurdersactivisten van vandaag en morgen.
Maffers II hoog
Voor de nieuwe tentoonstelling in het IISG presenteert beeldend kunstenaar Sharon Houkema haar onderzoek naar de beeldtaal van het Nederlandse huurdersverzet rond 1930, beginnend in Amsterdam. Tijdens de huurstakingen werden muren, ramen en straten beplakt en vol gekalkt met slogans en tekeningen. Deze konden het straatbeeld volledig bepalen.
Wat Houkema in eerste instantie trof, was de manier waarop bewoners de straat letterlijk in bezit namen. Vervolgens trok de visuele taal zelf haar aandacht: de figuren, de woorden en de symboliek. Van daaruit ging zij op zoek naar hun betekenis en context.
Voor het IISG presenteert ze een selectie van deze beelden, gereconstrueerd op bakstenen en aangevuld met historisch beeldmateriaal en publicaties uit onze collecties. Samen laten deze elementen zien hoe de straat kon fungeren als een middel voor protest.
Boekpresentatie en opening tentoonstelling
Tijdens het evenement presenteert Bart van der Steen zijn hoofdstuk over de Leidse huurstakingen van de jaren zeventig. Hij legt uit hoe conflicten over stadsvernieuwing en huurverhogingen in de Nederlandse stad Leiden politieke ruimte boden aan de maoïstische Socialistische Partij (SP) om huurders te mobiliseren en druk uit te oefenen op de autoriteiten, maar ook hoe het succes van deze acties de politiek en het activisme van de SP beïnvloedde.
Sharon Houkema vertelt over haar installatie en de huurstakingen in Amsterdam rond 1930. Dit protest tegen hoge huren begon in Amsterdam-West en verspreidde zich naar andere steden. Na de presentatie is er de mogelijkheid om de tentoonstelling te bekijken.
Hannes Rolf en Lucas Poy zullen deze Nederlandse cases in een mondiaal perspectief plaatsen en daarnaast hun boek verder toelichten.
Praktische informatie
Datum: 12 mei 2026
Tijd: 16:00
Locatie: IISG, Cruquiusweg 31, Amsterdam
Toegang: Gratis toegang, maar meld je aan via event@iisg.nl
Taal: Engels
Sharon Houkema onderzoekt hoe beelden, vormen en materialen betekenis krijgen binnen sociale, culturele en ecologische verbeeldingen. Zij werkt met (media)installaties, tekst en participatieve projecten. In recente projecten richt zij zich op vormen van woonsolidariteit en de manier waarop collectieve actie zichtbaar wordt in de publieke ruimte.
Haar werk werd onder meer gepresenteerd bij Museum Het Schip (Amsterdam), M. (Almere), Künstlerhaus Bethanien (Berlijn), MU (Eindhoven) en ViaFarini (Milaan). Daarnaast ontwikkelt zij projecten in de publieke ruimte en educatieve trajecten in samenwerking met maatschappelijke partners. Zij nam deel aan onderzoeksresidenties bij de Rijksakademie van Beeldende Kunsten (Amsterdam) en Museo Experimental El Eco (Mexico-Stad).
Lucas Poy is universitair docent mondiale economische en sociale geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarnaast is hij fellow bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Zijn onderzoek richt zich op de geschiedenis van de arbeidersbeweging en het socialisme, met speciale aandacht voor het zogenaamde ‘Globale Zuiden’, transnationale verbanden en de kwestie van mondiale solidariteit. Naast twee monografieën heeft hij tientallen wetenschappelijke artikelen over de geschiedenis van de arbeidersbeweging en het socialisme gepubliceerd. Voordat hij bij de VU Amsterdam kwam, was hij docent aan de Universiteit van Buenos Aires en senior onderzoeker bij de Nationale Raad voor Wetenschappelijk en Technisch Onderzoek (CONICET) in Argentinië.
Bart van der Steen is historicus van sociale bewegingen en werkt bij de Universiteitsbibliotheek Leiden. Hij heeft monografieën gepubliceerd over het Nederlandse trotskisme en de geschiedenis van de Socialistische Partij in Leiden. Recente publicaties zijn onder meer Van verval naar vernieuwing: Leiden 1970-1985 (2025), “Travelling barricades” (Contemporary European History), “Living in Legends” (German History) en “Narratives, violence, and social conflicts” (Mobilization).
Hannes Rolf is universitair docent aan het Instituut voor Stadsgeschiedenis, afdeling Geschiedenis, van de Universiteit van Stockholm. Hij is gespecialiseerd in stadsgeschiedenis, de geschiedenis van de woningbouw en stedelijke sociale bewegingen. Zijn belangrijkste onderzoeksgebieden zijn de huurdersbeweging, woningbouwcoöperaties en sociale woningbouw, en hij heeft verschillende hoofdstukken, artikelen en boeken over deze onderwerpen geschreven of mee geschreven. Momenteel schrijft hij een boek over de geschiedenis van de sociale woningbouw in Stockholm in de negentiende en twintigste eeuw.
