Chains of the Past maakt het mogelijk de levens van tot slaafgemaakte mensen te reconstrueren

18 December 2025 - 10:00

In het nieuwe project Chains of the Past: Open Infrastructure for the Global History of Dutch Slavery and Slave Trade starten het Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG), de Radboud Universiteit en het KITLV in samenwerking met een groot aantal genealogische en erfgoedorganisaties met de bouw van een online infrastructuur om archieven over de Nederlandse Atlantische en Aziatische slavernijgeschiedenis doorzoekbaar te maken. 

Dit gebeurt door informatie over de levenslopen van tot slaafgemaakte personen uit koloniale archieven te herkennen en koppelen. Het gaat dan bijvoorbeeld om hun namen en leeftijd die in slavenregisters, gouvernementsjournalen en VOC-archieven kunnen worden gevonden.

Chains of the Past is een samenwerking tussen de grootste slavernij-dataprojecten in Nederland, Exploring Slave Trade in Asia (ESTA) van het IISG en de Historische Database Suriname en de Cariben (HDSC) van het Radboud Institute for Culture and History van de Radboud Universiteit. Hun doel is een open science infrastructuur te maken die archieven aan elkaar verbindt door onder meer digitalisering en entity recognition, wat het mogelijk maakt om mensen in slavernij door verschillende archieven heen te volgen. 

Projectcoördinator Matthias Rosenbaum-Feldbrügge: ‘Met deze brede en inclusieve samenwerking wordt het mogelijk om tot slaaf gemaakte individuen te vinden en te volgen in zeer gefragmenteerd archiefmateriaal, wat een belangrijke stap is voor zowel het veld als voor gemeenschappen.’ 

Op deze manier ontstaat daadwerkelijk verbonden digitaal erfgoed, dat beschikbaar is voor wetenschappelijk onderzoek evenals voorouderonderzoek van genealogen en nazatengemeenschappen. Het project is niet alleen vóór, maar ook door de gemeenschappen gemaakt: een belangrijk onderdeel van Chains of the Past is citizen science waarin samen met gemeenschappen gewerkt wordt aan het verbinden van archieven. Dit maakt de infrastructuur een internationale showcase voor (inclusieve) open wetenschap.

ESTA-coördinator Pascal Konings: ‘Chains of the Past zorgt niet alleen voor een impuls voor het reconstrueren van de onderbelichte slavenhandel in Azië, maar brengt ook persoonlijke slavernijgeschiedenissen in beeld die cruciaal zijn om de impact die deze handel op mensenlevens wereldwijd had beter te begrijpen.’

Chains of the Past wordt mogelijk gemaakt door een Open Science Infrastructure Grant van Open Science NL en loopt drie jaar. Aanvragers zijn Coen van Galen en Matthias Rosenbaum-Feldbrügge (Radboud Universiteit), Matthias van Rossum, Richard Zijdeman, Rick Mourits en Filipa Ribeiro da Silva (IISG) en Esther Captain (KITLV). Matthias Rosenbaum-Feldbrügge gaat het project coördineren.
 

Lijst met namen, leeftijd en afkomst van Balinese slaafgemaakte vrouwen die in Batavia zijn aangekomen, 1718.
Lijst met namen, leeftijd en afkomst van Balinese slaafgemaakte vrouwen die in Batavia zijn aangekomen, 1718 (Nationaal Archief).